Vissen hebben natuurlijk de volle aandacht van aquarianen. Als dagje uit kunt u naar de aquaria in Rotterdam, Arnhem, Amsterdam, Leerdam, Antwerpen en misschien ook wel Emmen. Waarschijnlijk vergeet ik dan nog een dierentuin dichtbij of verder weg. Toch zijn er ook andere plekken waar u verrassende zaken tegenkomt. Zeker als u een bredere belangstelling voor onze natuur heeft. Misschien zijn deze wel als verborgen juweeltjes aan te duiden. Deze worden hieronder in volgorde van reisafstand (dewelke discutabel is) besproken. Met foto's zodat u kan bekijken of u het waard vindt om er zelf naar toe te gaan.
Niet allemaal tegelijk! Want doordat ze wat verborgen zijn, is de serene rust bij een bezoek een verademing. In ieder geval staat bij bijna elk van die locaties minmaal één aquarium. En inderdaad, ik heb een voorliefde voor de Vlaamse kust. Maar laat ik beginnen in Scheveningen, onze badstad met strand zonder poeha, in tegenstelling tot Wassenaarse slag.

Muzee, Scheveningen, Zuid-Holland

Ik kende al het Mu.ZEE in Oostende. Een museum gevestigd in een nogal troosteloos gebouw, dat rechtstreeks uit "Bint" van Borderwijk realiteit geworden schijnt te zijn.

Drie hoge wallen van huizen, glas meer dan steen, smal glas tussen smaller steen, de ramenvolte van armoehuizen. De wallen waren nauwelijks gescheiden door de smalle tochtgaten, spuigaten der verkeerswegen.


Zelf schrijft men:

In de Koningin der badsteden ligt wat verscholen in de Romestraat het kunstmuseum aan zee, kortweg Mu.ZEE genaamd. Bij het binnenkomen van de Romestraat springt de imposante glazen gevel onmiddellijk in het oog. Dit imposante modernistische gebouw door architect Gaston Eysselinck (+1953) in 1947 ontworpen in opdracht van de coöperatieve S.E.O., Spaarzaamheid Economie Oostende, deed jarenlang dienst als warenhuis en werd door de Oostendenaars kortweg 'de Coo' genoemd.

Wat betreft 'Koningin der badsteden', daar kan ik in meegaan. Alleen al door het aanblik van de Koninklijke Gaanderijen bij Thermae Palace heeft Oostende mijn hart gestolen. En met de blik op de zee en de zeer brede stranden wordt het er alleen maar beter op. Maar draait u niet om, zodat u het compleet geruïneerde stadsaanzicht niet in uw ogen krijgt gepriemd. Alle bebouwing met enige historische relevantie, op een witte raaf na, is langs de hele kust vervangen door torenflats, waarin kreunend en steunend, families hun zomervakantie doorbrengen.

Het gebouw waarin Mu.ZEE huist wordt dus wel gekoesterd. Waarbij wel gezegd dient te worden dat mocht u van moderne kunst houden of van Ensor, een bezoek is aan te bevelen. Eventueel in combinatie met het Ensor huis en daarna het Stedelijk Noordzee aquarium Oostende in de buurt van de vistrap. Maar dat laatste komt apart nog aan bod.

In Scheveningen is het niet veel anders gegaan, maar daar hebben we nog het Kurhaus, de vuurtoren en het Paviljoen Von Wied, in opdracht van koning Willem I als verjaardagscadeau voor zijn echtgenote koningin Frederica Louisa Wilhelmina van Pruisen gebouwd. En natuurlijk in het voormalige golfslagbad, dat in de beginperiode echt sensationeel was, SeaLife. Het blijft echter een modern glazen monstreus gebouw, dat het uitzicht op een flatgebouw ontneemt en gelukkig niet op het Kurhaus. Dat had een godspe geweest.


De herbestemming van dit gebouw stemt tevreden. Sinds velen van ons meerdere malen per jaar naar één van de vele vakantieparken kunnen die uitgebreidere zwemfaciliteiten bieden, had het ook een kleding outlet kunnen worden. Of een Primark, waardoor op de boulevard flanerende toeristen waar te nemen zouden zijn, extra bepakt met de bekende bruine papieren tassen met blauwe opdruk, op weg naar hun auto, om aldaar aangekomen, zicht te realiseren dat de te betalen parkeergelden het voordeeltje te niet doen en de extra bagage een prettige terugreis onmogelijk maakt.
Een terugreis waar toch niet naar uitgezien zal worden, gezien de gemoedstoestand van de kinderen. Deze inmiddels overmoeide koters, zullen hangerig en jengelend elkaar bedelven onder de nieuwe kleding en deze besmeuren met het resterende zand en het plakkerige snoep dat aan hun vingers kleeft. Letterlijk goed bedoelde zoethoudertjes, die uiteindelijk tot het hergebruik zullen leiden van de lege bruine tassen: als kotszak. Met de verwachting dat wanneer er eindelijk vanuit de file een afvalbak gespot wordt, waarin deze is te dumpen, het papier van slechte kwaliteit blijkt, zodat één van de ouders bij het uitstappen de volle lading over zich heen krijgt.

Terug naar het bezoek aan Muzee. Parkeer uw auto achter de haven, bij het beachvolleybal stadion. Als u vanaf de haven de Neptunusstraat inloopt, zal de aanblik van het Muzee u doen glimlachen. In het geheel gerestaureerde schoolgebouw uit 1877 wordt de geschiedenis van het vissersdorp en de badplaats getoond, samen met het wonderbaarlijke [...] Dus archectonisch en qua gevoel zit het goed. Eenieder van mijn leeftijd of wat ouder zal in het gebouw de schoolgangen herkennen met de jassenrekken, tegels, lichtinval en hoge plafonds.

De welkomstfilm kunt u eventueel overslaan. Deze documentaire vergt tijd, veel tijd. Dwalen door de gangen levert een divers beeld op van verloren vissersglorie tot en met de verwondering over de internationale zeeën. Doordeweeks loopt men de kans op een uit het niets verschijnende kleuterklas, maar normaal gesproken is men blij met elke bezoeker. Dus in alle rust is elke vitrine te bekijken.



En dan opeens, staat men oog in oog met de sponsering van een Delftse aquariumwinkel, die landelijke bekendheid geniet. Romberg heeft enige aquaria bijgedragen.

In de museumwinkel zijn allerlei schelpen en fossielen aan te schaffen. Van prijzig tot spotgoedkoop. In hoeverre dit allemaal CITES-bestendig is, daar waag ik me niet aan. Mijn dochter was er blij mee.

Bezoekersinformatie:
Site
Neptunusstraat 90-92
2586 GT Den Haag

Oftewel ga er eens langs. Het is geen volledige dagtrip, maar zeer goed te combineren met een strandwandeling, een bezoek aan Beelden aan Zee en natuurlijk lunchen of dineren bij Simonis aan de Haven. Aan de haven, niet die op de boulevard. Want Simonis aan de Haven geeft namelijk ook nog de mogelijkheid om dagverse vis te kopen.

Miramar zeemuseum, Vledder, Drenthe

Nergens in Drenthe vindt u de zee, behalve in Vledder. Sinds 1965 is hier het Miramar zeemuseum te bezoeken, opgericht door Jeanne Warners. In meer dan 80 landen verzamelde zij duizenden soorten schelpen, koralen, vissen en andere zeedieren. Tot op hoge leeftijd struinde zij de stranden van de wereldzeeën af en nam haar schatten mee naar Vledder. Feitelijk een volledig uit hand gelopen hobby van een niet onbemiddelde dame. In de huidige tijd zou ze deel kunnen nemen aan een tv-programma als De stoel of Help, mijn moeder is een hoarder. Toen was ze gewoon excentriek.

Wanneer u in de buurt bent, mag een bezoekje niet uitblijven. De entreeprijs is bij het schrijven € 6,50 (of men neemt een museumkaart). Het bijbehorende parkeerterrein is niet groot endat betekent dat er dus ook niet veel bezoekers tegelijk ronddrentelen met bijbehorende jengelende kinderen die zich afvragen wat ze er doen. Het betekent ook, dat men goed moet opletten, want anders rijdt men er glad voorbij.
Naast de permanente tentoonstelling zijn er wisselende thema's. De door Jeanne Warners gevonden schatten zijn deels in haar oorspronkelijke meubilair geplaatst. En dat levert het volgende prachtige beeld op.



Bezoekersinformatie:
Site
Vledderweg 25
8381 AB Vledder

Ook hier vindt u in de museumwinkel een keur aan schelpen. Het Muzee heeft een groter aanbod, maar het blijft grappig om aan een vakantie in Drenthe als aandenken schelpen mee te nemen. De meest cynische klimaatvolgers zullen dit misschien als een voortuiziende blik bestempelen. Anderen misschien alleen als het vleesgeworden zien is kopen, want schelpen verzamelen is leuk! Wij als aquarianen kunnen natuurlijk die impulsaankoop onderdrukken, daar wij ons altijd inlezen, alvorens we een schooltje vissen (minimaal 12 volgens CBKM normen) aanschaffen.

Fort Kijkduin, Huisduinen, Noord-Holland

We zijn als vereniging op bezoek geweest bij onze zustervereniging "de Glasbaars" in Den Helder. Daar hebben we al verslag over gedaan. We zijn toen niet alleen bij de vereniging op bezoek geweest, maar ook bij Fort Kijkduin. Gelokt door de verhalen over het aldaar aanwezige Noordaquarium. Sinds 1996 is in Fort Kijkduin dit Noordzeeaquarium gevestigd en sindsdien 363 dagen per jaar voor publiek geopend. In eerste instantie was het aquarium het eerste in Nederland waar bezoekers onder water konden lopen door een twaalf meter lange tunnel en je jezelf werkelijk onder water de zee kan beleven. De thematiek van het aquarium is vanaf de opening volledig toegespitst geweest op het leven in de Noordzee. Doordat er in de twee beuken in het fort meerdere kleine aquaria ingericht zijn ontstaat een goed beeld van bijvoorbeeld het tij, zeewier, het leven van een paling en de schutkleuren van roggen. Medio 2014 is gestart met een gedeeltelijke vernieuwing en herinrichting van het zeeaquarium.

Niet alleen de Noordzee komt ter sprake, maar ook vismigratie naar de Waddenzee komt aan bod. Fort Kijkduin ligt tenslotte op de plek waar Noordzee en Waddenzee in elkaar overgaan  In beide gebieden komen de in het aquarium gehouden soorten voor. 

Bezoekersinformatie:
Site
Admiraal Verhuellplein 1
1789 AX Huisduinen

Hier wordt volstaan met een selectie van de foto's uit 2016. Het is even rijden, maar het is het waard. En ook nu zijn er weer combinaties mogelijk. Denk aan het Marinemuseum en het Nationaal Reddingmuseum Dorus Rijkers op de rijksmarinewerf Willemsoord. Gewoon struinen in de duinen of uitwaaien langs de zee behoren ook tot de mogelijkheden.

Onze vereniging heeft het in 2016 als zeer prettig ervaren.

Stedelijk Noordzee aquarium, Oostende, Vlaanderen

Eerder roemde ik al in deze tekst de badplaats Oostende. In de buurt van de vistrap, op de Visserskaai, ligt het piepkleine Stedelijk Noordzee aquarium. Pal naast de steiger van de overzetboot (pont) waarmee men gratis naar de oosteroever kan varen. En weer terug. Waarom? Op de Oosteroever ligt verscholen tussen de duinen en bunkers uit WOII het Fort Napoleon.

Wanneer we de naam van het aquarium voor de anderstaligen schrijven, klinkt het meer luxeus: Aquarium de la mer du Nord. Realistisch ziet het er onooglijk uit. Zeker in vergelijking met SeaLife in Scheveningen of Fort Kijkduin. Qua historie is het grappiger. De levende vissen werden vroeger door de vissers aan het museum gegeven.

Op de site staat:

Gelegen in de voormalige garnaalmijn op de pittoreske Visserskaai vindt u het Noordzeeaquarium. In het Noordzeeaquarium kan je een zestigtal levende zeedieren bewonderen. Deze zijn ondergebracht in 13 aquaria. Naast het aquarium is er ook een tentoonstelling van opgezette zeldzame vissen en een uitgebreide verzameling van Noordzeeschelpen, kreeftachtigen en stekelhuidigen. Hier kan je de fauna en flora van de Noordzee bewonderen. Vooral voor kinderen is dit een leerzame en boeiende kennismaking met de wereld van de zee.

In de realiteit vindt u er een kleine presentatie met memorabalia en 13 noordzeeaquaria vergelijkbaar met Leerdam. Toen ik er was liet het onderhoud te wensen over. Maar oog in oog met de "monsters" uit onze Noordzee, wordt dat weer snel vergeten.


Bezoekersinformatie:
Site
Visserskaai 25
8400 Oostende
Openingstijden:
01-04 t/m 30-6: 10:30-13:00 en 13:00-17:00
01-07 t/m 31-8: 10:00-17:30
01-09 t/m 30-9: 10:30-13:00 en 13:00-17:00

Na het bezoek, is een bezoek aan de stortvloed van viskramen op de kade niet te voorkomen. De zeer geroemde Wulloks (wulken) kan ik helaas niet anders duiden als elastiek, de betere spieroefening voor de kaken. Althans, mits de meeuwen deze niet van de vork afpikten voordat deze slakken de mond bereikten. Misschien dat ik het ooit leer waarderen, mocht ik in een restaurant deze beter bereid zal proberen. Gelukkig rest dan nog de stad, waar men prettig kan winkelen, en de boulevard, waar zien en gezien worden nog steeds geldt. 's-Avonds stoof met friet, weggespoeld met het rode streekbier, Rodenbach (classic), met een ondergaande zon, maakt de dag volledig perfect. Of een pan mosselen (uit ons Zeeuwsche), of voor de op roodvlees azende durfal een Côte a l'os (Engelsen noemen dit een clubsteak). Wederom gelardeerd met een Rodenbach, maar dan grand cru.

Met andere woorden, bezoek Oostende. En als u daar dan bent, ga binnen bij dit aquarium. Het word volledig gerund door vrijwilligers, aldus is het uw ondersteuning waard. U staat voor € 2,00 oog in oog met een Snotolf.

NAVIGO-Nationaal Visserijmuseum, Koksijde-Oostduinkerke, Vlaanderen

Compleet weggestopt in Koksijde in een zijstraat van een doorgaande weg. Parkeren is langs deze weg gratis. Het thema van het museum voorspelt weinig goeds: de IJslandvaart en de lokale garnalenvisserij. Tussen mens en zee bestaan unieke banden, van oudsher gesmeed voor de eeuwigheid. Het NAVIGO-museum biedt een hedendaagse kijk in de nostalgische wereld van de Vlaamse vissersfamilie, de heroïsche IJslandvaarders en de Oostduinkerkse garnaalvissers te paard. Weinig van ons zullen weten dat rond de kust van IJsland door Europeanen is gevist. Van de ontberingen van die vissers, daar zal u helemaal geen beeld van hebben. U vindt er ook het kustvissersvaartuig OD.1 Martha en verschillende scheepsmodellen.


Dwalend door het museum komt u in de kelder en dan ontwaart u aquaria. Als ik mij van te voren op de hoogte had gesteld, had ik het kunnen weten: de sfeervolle Noordzeeaquaria en de kraamkliniek voor hondshaaien staan garant voor een verrassende ontmoeting met onze Noordzeebewoners. Nu was het voor mij een aangename verrassing.


Bezoekersinformatie:
Site
Pastoor Schmitzstraat 5
8670 Koksijde

Ook voor dit museum geldt, dat het niet een hele dagbesteding is. Er is echter een combiticketje mogelijk, waarbij ook toegang verkregen wordt tot het Abdijmuseum Ten Duinen. In de middeleeuwen overheerste het silhouet van de Duinenabdij het Koksijdse landschap. Nu rest alleen nog de ruïne. Dewelke een beeld geeft van de grootte. Het bijbehorende museum bevat een permanente collectie van liturgisch zilverwerk afkomstig uit heel Europa, uit de periode van de 16de eeuw tot de 20ste eeuw. In de museumwinkel vindt u speciaal bier...

Afsluitend

Verborgen juweeltjes in Nederland en Vlaanderen. Mocht u in de buurt zijn, sla ze niet over. Mijn favorieten? Muzee direct gevolgd door Miramar. Maar op de een of andere manier, zal ik het niet nalaten om mocht ik weer in Oostende verblijven, toch weer binnen te lopen bij Stedelijk Noordzee aquarium. Gewoon ter ondersteuning. En waarschijnlijk zijn er nog veel meer van die verborgen juweeltjes. Op mijn lijst van te bezoeken musea staat nog het Natuurhistorisch Museum Maastricht. Deze heeft verrassende wisselexposities en heeft aquaria. Mocht u er ook één willen promoten, mail het ons.